In plaats van pasen

De ondergang van een spion. Het nieuwe Rusland en de dood van Aleksander Litvinenko - Alan S. Cowell - Luitingh - 24,95 euro

Met de prijs en een spelfout per pagina zijn de nadelen aan dit boek opgesomd; het voordeel is dat de lezer een dag of wat niet meer van de bank hoeft. De televisie kan uit. Wat een verhaal. De Londense gangen van de met het radioactieve polonium 210 in een kopje thee vergiftigde oud-spion Litvinenko worden door The New York Times-verslaggever Cowell te uit en te na gevolgd, zijn moordenaars ondervraagd, levensverhalen geschetst, de duivels van Vladimir Vladimirowitsj Poetin benoemd, en nog veel meer. Dit is journalistiek vakmanschap van de bovenste plank, en spannender dan alle thrillers bovendien. Het echte leven van spionnen, dictators en miljardairs: beter wordt het niet.

****

Gerard Gorter

Ik denk niet vaak aan Gerard Cox en daar zal ie vast niet rouwig om zijn. Maar aan het einde van elke zomervakantie borrelt hij als vanzelf uit mijn onderbewustzijn op, als een lijk –vergeef me de uitdrukking- die door het moeras wordt prijsgegeven. Dan zingt Gerard in mijn hoofd de onsterfelijke zin ”’t is weer voorbij die mooie zomer”. Dat is niet alleen de verdienste van het lied en de zanger (hoewel ik beiden beslist niet wil onderschatten) maar bovenal die van het jaarlijks terugkerende moment waarmee het zich heeft vervlochten: de dagen worden weer korter, bladeren kleuren al, aan de einder loert het vooruitzicht van een lange, donkere winter.
En Gerard Cox hoort bij dat moment. Naar we mogen aannemen tot in lengte van generaties. Zoals we vandaag, aan het begin van de lente, vanzelfsprekend aan Herman Gorter denken, vanwege de fameuze eerste zin van het gedicht genoemd naar de maand waarin Cox zijn zomer zowat laat beginnen: Mei.
Overigens dat niet de maand die mij het meest aan Gorter doet denken. Dat is namelijk maart, soms februari, afhankelijk van het weer. Bij de eerste zonnestralen, de eerste knoppen die openspringen, de eerste kwetterende vogels in de avondschemer mijmer ik vanzelf: een nieuwe lente en een nieuw geluid. Die woorden zijn precies 120jaar geleden op schrijft gesteld en sindsdien onsterfelijk gebleken.
Ach ja, Gerard Cox en Herman Gorter. Van de poëziepolitie mag je ze vermoedelijk niet in een adem noemen. Toch vormen ze in mijn hoofd een onafscheidelijk duo, als poortwachters van de zon. Laat maar komen, die lente.

Mea culpa

Er zijn mensen die om de haverklap “sorry” zeggen zonder daartoe aanleiding toe te geven. Het is een pathologische aandoening die naar mijn overtuiging (ik ben geen psycholoog, dus ik kan het mis hebben) een zeker gebrek aan eigenwaarde verraad. Om er een SIRE-voorbeeld bij te halen: je laat een deur in iemands gezicht dichtvallen en terwijl de ongelukkige het bloed van zijn neus veegt, prevelt hij verlegen een excuus.
Dat lijkt me geen eigenschap waar je hoge ogen mee gooit in de bikkelharde wereld van de haute finance. Daar tel je pas mee als je het slachtoffer van jouw onbeschoftheid laat opdraaien voor het schoonmaken van de deur. Maar Floris Decker bewijst dat het kan: door het stof gaan voor een iets waar hij part noch deel aan heeft en tóch bestuursvoorzitter van rijkeluisbank Van Lanschot zijn. NRC publiceerde maandag zijn mea culpa. Dat was een opmerkelijk staaltje proza. Niet vanwege het feit dat een bankier op de knieën was gegaan, maar omdat Decker onder het mom van excuus een enorme veer tussen de eigen bleke kantoorbillen stak. Geen subprime hypotheken bij Van Lanschot, geen geld aan Bernie Madoff verloren, geen ‘extreme bonussen’ en een fijne winst over 2008. Decker verontschuldigt zich dan ook voor het feit dat hij nooit gewaarschuwd heeft dat zijn collegabankiers er een potje van maakte.
Een lange neus gecamoufleerd met beschaving. Een betere aanbeveling om bij Van Lanschot te bankieren kan het chique NRC-publiek zich niet wensen. Mocht ik de spijker daarmee op de kop slaan, alvast een welgemeend excuus.

De Geert verwijten dat ie blond ziet...

Het gezicht van Lilianne Ploumen verried de komst van een witz. Haar mondhoeken krulden alvast, haar wenkbrauwen verhieven zich en haar lippen plooiden zich tot de aanzet van een proest. Ze had zich erop verheugd, dat kon je zien. Vanaf het moment dat ze het podium betrad, achter de katheder plaatsnam en haar eerste woord in de microfoon sprak, bereidde ze zich innerlijk gnuivend voor op die ene, allesverzengende punchline: “Ik wist dat je blond was. Maar zó blond, dat had ik niet verwacht.”
Ja, als het op Wilders aankomt, hobbelen ze bij de PvdA zelfs satirisch achter de feiten aan. De ‘Geert is een blondje-grap’ is inmiddels zó uitgemolken (ik kan er uit eigen praktijk over meepraten) dat geen professional zich er nog aan waagt. Maar die schat van een Ploumen keek erbij alsof ze de Richard Pryor in zichzelf had ontdekt en vanaf volgende week als stand-up comédienne op het podium van Toomler te bewonderen is.
Treurig.
Temeer omdat er van de veelbesproken PvdA-integratienota op dat moment al niets meer over was. Kapot geamendeerd, tandeloos gemaakt, gedemoniseerd –ja ja!- door partijfossiel Jacques Wallage, die zijn eigen morele superioriteit wereldkundig maakte middels een interview in de Volkskrant waarin hij genoemde nota ‘extreem rechts’ noemde.
Ploumen, Bos en Hamer, auteurs van het stuk, hadden zich de moeite kunnen bezwaren. Na twee dagen congresseren bleef de aanval op Wilders beperkt tot een spitsvondigheid met een enorme, muffe baard.
Ik wist dat de partij machteloos moet toezien hoe ze door de immigratiepolitiek verscheurd wordt. Maar dat ze zó machteloos was…

Vliegende slagersknecht

Hardloper Huizenga. Het verhaal van een vergeten wonderatleet - L.J. Veen - 17,50 euro

Soms, het is maar zeer soms, verschijnt er een boek waarvan de lezer al na een paar bladzijden weet: ja-ja-ja, dit is het helemaal, laat het niet stoppen, hoe rek ik het lezen zo lang mogelijk? Dat laatste kan, bijvoorbeeld, door het boek bij bladzijde 35 terzijde te leggen en er een recensie over te tikken - mits men een schitterend medium als De papieren wereld tot de beschikking heeft. En een recensie tikken na 35 bladzijden, is dat niet erg voortvarend? Jazeker, maar alvast: de Groningse slagersknecht Louwe Huizenga liep harder dan de rest. Zijn training bestond eruit dat hij paardentrams voorbij snelde en met een halve koe op een handkar door de stad holde. We hebben het over 1915. Wat nog komt (volgens het begeleidend schrijven van de uitgever): wedstrijden tegen stoomtreinen, wielrenners en renpaarden. Ongelukkige liefde. Ruzie met meneer pastoor. Lager wal. Whoepa! *****

Bijbelquiz

Ik meen dat het wijlen Leen Jongewaard en Robert Long waren (kleinkunsthistorici moeten me maar verbeteren als het anders is) die in hun gezamenlijke theaterprogramma een sketch hadden over een jeugdquiz van de Evangelische Omroep. Iedere vraag werd door de kandidaatjes beantwoord met een verveeld “de Here Jezus”. Tenslotte is Hij het antwoord op alles.
Toen ik die grap hoorde had ik nooit kunnen bevroeden dat mijn eigen zoon ooit nog eens mee zou doen aan een programma van de EO. Samen met vriend O. nam hij gisteren deel aan de Omega Code, “een spannende Bijbelquiz vol actie”. Nou weet Kleine Goos evenveel van de Schrift als van quantummechanica, maar dat bleek geen bezwaar. Enigszins bevreemd dat dit fraais op een doordeweekse donderdagochtend werd opgenomen, begeleidde ik hem en zijn supporters naar de EO-studio. En na lang aandringen liet ik me opjutten om op afroep in hysterisch gejuich los te barsten. Toen de daartoe ingehuurde publieksmenner vroeg waar wij vandaan kwamen, schreeuwde onze tribune als één man “Utrecht!” Waarna de publieksmenner zei: “Jullie lijken wel voetbalsupproters. Ja, Jezus was ook al voor Utrecht.”
Hoewel ik dat een opbeurende gedachte vond, dacht ik toch met enige weemoed terug aan de EO-kinderkrant, een programma uit mijn jeugd. Ik herinner een presentator met een oudtestamentische baard en een lederen vest die knutselde voor Christus en een moeizaam geanimeerde serie Bijbelverhalen. Maar ja, Jongewaard en Long zijn dood, Arie Boomsma hoeft nog maar elf weken te brommen en als Jezus echt voor Utrecht was, dan liet Hij daar tijdens de opnames verdomd weinig van merken.

Vallende columnisten

Joost Niemöller bericht op zijn blog dat Joost Zwagerman zijn column in NRC kwijt is omdat de hoofdredactie hem te rechts zou vinden.

Na deze scoop kan De Papieren Wereld natuurlijk niet achter blijven en kunnen ook wij een primeur uit de wereld der columnistiek melden: Nico Dijkshoorn vertelde gisteren op het Boekenbal dat hij zijn column in het sportkatern van de Volkskrant kwijt is (of raakt, het was laat, ik had een biertje op, dus daar wil ik vanaf wezen).

Zo, onze eerste scoop!

Aanvulling: Giphart sms't: "Beetje late scoop, heb er gisteren al over getwitterd."
Over getwitterd... ach, waar moet het toch heen met deze wereld...

Vuurtje?

Op deze site http://www.bookbox.nl/epages/62008611.sf staat alles over een reeks kunstzinnige literaire luciferdoosjes.

De leeuw van de Zuidas

Vlak nadat Wouter Bos een pakketje ondeugdelijke Amerikaanse hypotheken, a raison van 27 miljard euro had overgenomen, riep de nieuwe topman van ING, Jan Hommen, zijn bank tot “winnaar” uit. Dat wekte direct de vraag hoe Hommen een verliezer dan zou definiëren, want massaontslagen, een historische koersval en miljarden aan staatssteun leken mij niet echt reden voor zelffelicitatie. Sindsdien zet ING de zegetocht voort met nóg meer ellende op de beurs en speculaties over gedwongen nationalisering van de bank. Hommen, de zelfbenoemde Sven Cramer van de financiële wereld, gooide er nog maar eens een bonusrondje tegenaan. Ter waarde van een kleine miljard euro, zo werd gefluisterd. Succes moet tenslotte beloond worden. Vrijdagavond zat Hommen bij Nova, en van zijn winnaarsmentaliteit was ineens niet zo veel meer te bespeuren. De Leeuw van de Zuidas oogde eerder een beetje beteuterd. Nee, het uitkeren van bonussen was onder dit gesternte niet zo slim, dat vond ie zelf ook. Hij had er zelfs een stokje voor willen steken. Alleen durfde hij dat bij nader inzien niet omdat ie bang was voor ruzie. En o ja, het ging niet om een miljard, maar om een schamele 300 tot 350 miljoen euro. Het leeuwendeel –ja, ha ha- was niet voor de krijtstreeppakken maar naar de noeste werkers van de call-centers. Waaruit we dus moeten concluderen dat Hommen de woede van een paar honderd Indiase telefoontypes vreest. Ook dat nog. Een tandeloze leeuw die niet brult maar piept. Leuk idee voor een nieuw reclamespotje, wellicht.
Winner takes all, zo simpel is het blijkbaar

Hollandsche waar

Zou Frank Heemskerk z’n secretaresse na afloop de opdracht hebben gegeven als de donder een weekje Terschelling te boeken? Of had de staatssecretaris de vooruitziende geest dat van tevoren te doen? Het persoonlijke is tenslotte politiek en wie als bewindsman de bevolking oproept vooral in eigen land op vakantie te gaan, veroordeelt zichzelf automatisch tot de drassige vreugde van het Hollands kampeerveld. Laarzen aan, butagaskacheltje op tien, dagenlang toepen onder de druppende voortent: ja, da’s genieten.
Bovendien is het een economische impuls, en daar is het Heemskerk vanzelfsprekend om te doen. “Nederland heeft tal van prachtige plekken”, aldus de onbezoldigde VVV-medewerker, “Zeeland, Drenthe, de grote steden en de vele pretparken. Dus ik zou zeggen: pak eens niet het vliegtuig, maar de fiets!’’ Meta ‘lekker weg in eigen land’ de Vries is er niets bij. De Vereeniging Nederlandsch Fabrikaat kwam in de jaren dertig al tot de conclusie dat het publiek een “ongegronde en voor het landsbelang schadelijke voorkeur voor buitenlandse fabrikaten” had, waarna zij de campagne ‘Koopt Nederlandsche waar, dan helpen wij elkaar’ lanceerde. Ik begrijp dan ook niet waarom een mensenleven later Heemskerk uitsluitend de voor het landsbelang schadelijke vakanties wil aanpakken. Als wij onder die lekkende luifel aarpels eten, in plaats van uitheemse gekkigheid als pasta of rijst, en daarbij in plaats van ongegronde drankjes als Chianti Classico of een premier cru uit de Bourgogne een lekkere beker karnemelk nuttigen, pas dan staat de vaderlandsche economie zo weer op de rails.
En fietsen hebben zelden een defecte hoogtemeter, dus tel uit je winst…

En het antwoord van de meisjes...

Premature ejaculatie

'Meadow Soprano' rekent het laatste mannelijke taboe af...

Big balls

Dit weekeinde bestelde ik in een Katwijks strandpaviljoen een enorm bittergarnituur. Ja, het kon even niet op. En met die tafel vol borrelhapjes bleek ik onbewust trendsetter te zijn. Misschien doe je dat altijd zonder er zelf erg in te hebben,trendsetten, want als je het bewust doet ben je per definitie een trendvolger.
Maar goed, ik had de laatste restjes separatorvlees nog niet uit mijn holle kies gepulkt of ik las dat de verkoop van bitterballen sinds het uitbreken van de crisis spectaculair is toegenomen. Waarom weet niemand. De een houdt het op een goedkoop alternatief voor het restaurant, de ander meent dat de bitterbal troost biedt in onzekere tijden. Zelf vind ik het vooral een schitterende metafoor voor de kredietcrisis: je denkt dat het veilig is, maar als je doorbijt brand je alsnog de bek. Dat heb je met een gehaktbal of frikadel toch een stuk minder.
Afijn, zo brengt de crisis toch nog iets positiefs. En de toepasselijk genaamde bitterbal is niet het enige dat het depressieleed verzacht. Want tijdens een economische neergang schijnen de rokken korter te worden en de decolletés dieper. Bovendien is een recessie pas echt een recessie, zo wijst onderzoek uit, als AC/DC een hit heeft. En zie: met Black Ice (verwijst de titel naar IJsland?) scoorde de band voor het eerst in acht jaar. Hoeveel centimeter recessie de damesmode te verduren krijgt, zullen binnen niet al te lange tijd op rokjesdag kunnen vaststellen.
Bitterballen, vrouwenvlees en hardrock. Nee, verheven is het allemaal niet. Maar als Balkenende het lief vraagt, is het een offer dat ik graag breng. Voor het vaderland hè, voor het vaderland…

Wreed

V.S. Naipaul. Een biografie - Patrick French - Atlas - 39,90 euro

The World Is What It Is, is de titel van dit boek in het Engels, en na lezing van deze geautoriseerde biografie kan de ontredderde lezer niet anders dan zuchten. Inderdaad. Minaressen, miljoenen en wereldfaam hebben Naipaul nooit uit zijn troosteloze neerslachtigheid weten te krijgen. Al dat succes: een mens zou bij diens geboorte voor veel minder tekenen, en zeker als die geboorte plaatsvindt in een dom dorp op Trinidad. Zo niet Naipaul, Nobelprijswinnaar in 2001. Het was een lange weg van het Caribische platteland naar Stockholm, maar de auteur genoot er sporadisch van, en bleef zijn leven lang gedeprimeerd. Hoe kan een man met zoveel talent, zoveel ambitie en zoveel verbeeldingskracht zich niet boven zijn gemoed stellen? En als hij het niet kan, wie dan wel? Hij wordt afgedaan als moedwillig wreed, maar dat is niet wat het is. Het is het lot. Dit is de angstaanjagende werkelijkheid van het leven.

Houdt het dan nooit op?

Het bericht dat Wilders als grootste uit de bus kwam in de wekelijkse peiling van Maurice de Hond, zorgde op internet voor een explosie aan reacties. Die wekten goeddeels de indruk dat de terugkeer van de Messias aanstaande was en dat wij weldra bevrijd zouden worden van het juk der Muzelmannen. “Nederland zal herrijzen!” noteerde een Telegraaflezer, niet zonder historisch getoonzette pathetiek, in de reactiepanelen. Daar vond menigeen dat ‘Geert’ nu maar ‘president’ moest worden. En op Elsevier.nl schreef ene Martin: “Pak de scheermessen, nu gaan wij die links (sic) verraders even scheren.”
Het is een kleine indicatie van de woede en frustratie die over twee jaar tot uitbarsting zal komen als blijkt dat ‘Geert’ geen ‘president’ wordt, en dat ie zelfs niet in de regering komt om geen van de andere partijen een coalitie met hem wil vormen. Tel daarbij op een miljoen islamitische landgenoten die zich met Geert als grootste definitief niet gewenscht voelen en daar tekenen de contouren van een inktzwarte toekomst zich al af.
Intussen doet (vooral) de PvdA nog steeds alsof de neus bloed. In Utrecht opent een sociaaldemocratische wethouder een gemeentelijk loket in een moskee, met gescheiden balies voor mannen en vrouwen. En Ahmed Marcouch bepleit doodleuk een islamitisch stadsdeel én subsidie voor Salafistische moslims. Blijkbaar was één Fortuyn niet genoeg.
In Den Haag hebben ze zo’n anderhalf jaar de tijd om heel hoge hekken rond het Binnenhof te plaatsen. Want de kans dat ze het dit keer redden met een paar dranghekken en een peloton M.E. zie ik bij elke nieuwe peiling van De Hond op angstaanjagende wijze kleiner worden.

In de serie Belgische humor: de man achter de snor

Vet zijn is geen ziekte

Ricky (The Office) Gervais' bespiegelingen over dikke mensen...

Je moet een beetje een psycholoog zijn...

Iemand uit de zaal roept iets tegen een comedian. De comedian reageert.

Heren... Heren...

Jamie Foxx kan zich niet meer inhouden wanneer hij als host van een zogenaamde roast moet aanhoren hoe een collega-comedian de zaal kwijtraakt. Zijn interventie zal de carrière van zijn collega geen goed doen.

Niet vrolijk

Paramaribo. De vrolijkste stad in de jungle - Anil Ramdas - De Bezige Bij - 17, 50 euro

Iets kwaads zeggen over een voormalige kolonie, uit welke mond het dan ook komt en over welke kolonie het dan ook gaat, is de toorn van de ex-gekolonialiseerden ter plekke opwekken. Ze hebben al zo geleden! Toch is het sinds V.S. Naipaul het deed met Trinidad en India onder intellectuele types wier voorouders uit de ex-kolonie stammen, hip om die 'eigen' landen af te branden: hoe kun je anders vrijgevochten raken? Nou kan Naipaul een leuk mopje schrijven, en Ramdas, een zelfverklaard Naipaul-exegeet, kan dat ook. Zodoende is dit een heel vermakelijke en waarheidsgetrouwe studie van de Surinaamse hoofdstad, waar hitte en drugshandel domineren, iedereen stronteigenwijs en hyperarrogant is, waar Nederland veracht wordt maar een Nederlands paspoort de enige ontsnappingsmogelijkheid is, waar de wereld ver weg is, en dansen de enige enigszins culturele vrijetijdsbesteding (al vindt Ramdas dansen 'dom'). Ze kloppen allemaal als zwerende vingers, deze keiharde conclusies. Kansloos, achterlijk, pathetisch: dat is het. Lachen is het ook, maar in Paramaribo zal niemand er vrolijk van worden.